Mikroorganizmy z kombuczy z Kędzierzyna-Koźla polecą w kosmos w misji mikroSCO

Z Kędzierzyna-Koźla w kosmos? Na papierze brzmi to jak science fiction, ale tej jesieni eksperymenty młodego badacza z naszego miasta znajdą się na pokładzie polskiej rakiety suborbitalnej. W centrum uwagi są niebrojne kultury mikroorganizmów z kombuczy, które mogą pomóc w przyszłych misjach poza Ziemią.

• Projekt mikroSCO i dlaczego kombucza to nie tylko napój
• Rakieta Perun i misja suborbitalna jako testowe pole
• Z Kędzierzyna-Koźla do nauki międzynarodowej

Projekt mikroSCO i dlaczego kombucza to nie tylko napój

Za eksperyment odpowiada projekt mikroSCO, w którym badacze skupiają się na SCOBY — symbiotycznej kulturze bakterii i drożdży używanej do fermentacji kombuczy. Zespół pięciu studentów przygotował całą procedurę badawczą: od przeglądu literatury, przez doświadczenia w laboratorium, po analizę wyników. Wartością dodaną jest praktyczne spojrzenie na biotechnologię — możliwe zastosowania wychodzą poza produkcję napojów probiotycznych.

“W naszych badaniach skupiliśmy się na mikroorganizmach, które potrafią wiązać metale ciężkie, takie jak miedź, ze środowiska. To bardzo ważna cecha, bo metale te w wysokich stężeniach są toksyczne zarówno dla roślin, jak i ludzi”
– Marcel Kucypera

Badania koncentrują się między innymi na zdolności tych drobnoustrojów do wiązania metali. Taka cecha może być kluczowa przy adaptacji biologicznych systemów w środowiskach o innym składzie chemicznym — np. w regolicie księżycowym czy marsjańskim. Doświadczenia mają sprawdzić, czy po ekspozycji na mikrograwitację właściwości mikrobów pozostaną niezmienione.

Rakieta Perun i misja suborbitalna jako testowe pole

Wyniesieniem ładunku zajmie się rakieta Perun, opracowana przez firmę SpaceForest z Gdyni. Start planowany jest z Centralnego Poligonu Sił Powietrznych w Ustce, a lot będzie pierwszym, w którym polski pojazd suborbitalny zabierze na pokład biologiczny ładunek. Perun już przeszedł testy silnika SF-1000 i ma służyć jako ruchoma platforma do weryfikacji nowych technologii.

Misja to również pole doświadczalne dla innych podmiotów: w jej ramach w przestrzeń poleci pół miliona nasion z firmy Toraf z Maciejowa, a start-up AstroFarms z PPNT Gdynia dostarcza wiedzę i infrastrukturę w zakresie hodowli mikroorganizmów i roślin w warunkach kosmicznych. Firma rozwija między innymi napoje probiotyczne AstroBucha™ i testuje uprawy w symulowanym regolicie.

Z Kędzierzyna-Koźla do nauki międzynarodowej

Twórcą jednej z analizowanych próbek jest pochodzący z naszego miasta Marcel Kucypera — absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza w Kędzierzynie-Koźlu, obecnie student Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Jego droga pokazuje, że edukacja w mniejszym ośrodku może prowadzić do udziału w międzynarodowo brzmiących projektach.

“Od zawsze fascynowała mnie nauka – to, że można szukać odpowiedzi na pytania, na które jeszcze nikt nie zna odpowiedzi. Biotechnologia daje ogromne możliwości łączenia różnych dziedzin – od biologii, przez medycynę, po inżynierię. To sposób, by zrozumieć świat i coś realnie zmieniać”
– Marcel Kucypera

Marcel opowiada też o trudnościach i konieczności zmiany podejścia badawczego w toku pracy.

“Były momenty, kiedy nasze próby nie dawały rezultatów. Musieliśmy zmieniać metodologię, szukać nowych rozwiązań, czasem zaczynać od początku. Ale właśnie w tym tkwi piękno nauki – w uporze i odkrywaniu nieznanego”
– Marcel Kucypera

Dyrektor kozielskiego liceum, Wojciech Czapla, podkreśla rolę szkolnych doświadczeń i inicjatyw w kształtowaniu młodych naukowców.

“Przykład naszego byłego ucznia pokazuje, że w zasadzie nie istnieją bariery naukowe dla naszych absolwentów, oczywiście wiele jest kwestią determinacji i własnego talentu, ale przygotowanie do pójścia własną drogą naukową wszyscy mają jednakowo mocne. Taki sukces zawsze cieszy nie tylko mnie, ale i całą naszą szkolną społeczność”
– Wojciech Czapla

Dla Marcela i jego zespołu lot Peruna to dopiero pierwszy krok. Eksperymenty, które polecą tej jesieni, mają dostarczyć danych o przeżywalności i właściwościach mikroorganizmów w warunkach suborbitalnych — wiedza ta może z czasem przyczynić się do projektów umożliwiających produkcję żywności czy przetwarzanie odpadów poza Ziemią. W międzyczasie historia młodego badacza z Kędzierzyna-Koźla pozostaje inspiracją dla tych, którzy zaczynają swoją przygodę z nauką.

na podstawie: Powiat.